200 letni obraz z Trąbek Wielkich znaleziony przy warszawskim śmietniku

Ponad 200 letni obraz pochodzący ze świątyni w Trąbkach Wielkich znalazła przy warszawskim śmietniku Natalia Zalewska – artystka, pochodząca z Trójmiasta. Z tyłu obrazu znajduje się adnotacja, że jest to pamiątka w formie podziękowania za pomoc przy budowie kościoła w Trąbkach Wielkich. Przypomnijmy – świątynia została wzniesiona w 1740 roku!

„Stulecie Gdyni w zasobie Archiwum Państwowego w Gdańsku” – nowa publikacja

Z okazji 100-lecia nadania Gdyni praw miejskich nakładem Archiwum Państwowego w Gdańsku ukazał się album zawierający niemal 150 fotografii, map i plakatów ukazujących dzieje miasta. Publikacja stanowi kontynuację albumu „Gdynia z żelaza, z betonu…”, wydanego w 2018 roku z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości.

O sporcie ludowym na Pomorzu

Szykuje się nie lada gratka dla wielbicieli dziejów sportu na Pomorzu!

W ramach świętowania 80. rocznicy powołania Ludowych Zespołów Sportowych odbywają się bowiem spotkania z Janem Trofimowiczem, autorem opracowania podejmującego wspomnianą problematykę

Zamach na Kutschere

Pierwszego lutego 1944 r. bojowniczki i bojownicy z plutonu Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej przeprowadzili udaną akcję wyeliminowania szefa SS i policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa Franza Kutscherę. W wyznaczonej mu roli Kutschera wykazał się wyjątkową gorliwością. Przejawiło się to intensyfikacją terroru wobec mieszkańców polskiej stolicy.

Powrót "warszawskiego" Mickiewicza

Pomimo powojennej biedy i nasilającego się stalinowskiego zamordyzmu wysiłki na rzecz obudowy Polski nie ustawały. W kontekście dziedzictwa kulturowego szczególnym dniem pod tym względem okazał się 28 stycznia 1950 r. Tego bowiem dnia nastąpiło uroczyste odsłonięcie zrekonstruowanego pomnika Adama Mickiewicza przy stołecznym Krakowskim Przedmieściu.

Golub-Dobrzyń w cieniu NKWD

Wydarzenia do których doszło w Golubiu-Dobrzyniu (woj. kujawsko-pomorskie) 23 stycznia 1945 r. jak w soczewce ujmują skalę tragedii, doznanej przez mieszkańców ówczesnej Polski. Tego bowiem dnia do wspomnianej miejscowości wkroczyły jednostki Armii Czerwonej, przepędzając tym samym dotychczasowych, niemieckich okupantów.

Konferencja w Wannsee

20 stycznia 1942 r. przy ul. Grosser Wannsee w Berlinie doszło do konferencji pod przewodnictwem szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy Reinharda Heydricha. W jej trakcie ustalono procedury masowego ludobójstwa ludności żydowskiej. 

Konferencja Arkadia

22 grudnia 1941 r. w Waszyngtonie rozpoczęła się konferencja (określana w historiografii mianem Konferencji Arkadia) z udziałem prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina D. Roosevelta i premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla w zamiarze omówienia wspólnych celów wojennych.

Siewcy pożogi: Józef Stalin

18 grudnia 1878 r. w Gori, na terenie wchodzącej wówczas w skład Imperium Rosyjskiego Gruzji, urodził się Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili, znany z czasem jako Józef Stalin, komunistyczny przywódca Związku Sowieckiego, jeden z największych zbrodniarzy w dotychczasowych dziejach ludzkości.

Rejestr obsesji

12 grudnia 1940 r., z inicjatywy Reichsführera-SS Heinricha Himmlera, utworzono tzw. rejestr rasowy, osobliwy zbiór danych dotyczących osób uznanych według kryteriów niemieckiej doktryny narodowosocjalistycznej za „czystych rasowo”.

Wigilia w nieludzkich czasach

Wigilia Bożego Narodzenia w nieludzkich czasach niemieckiej i sowieckiej okupacji była czasem mimo wszystko szczególnym. Pomimo okrucieństwa i represji stosowanych przez najeźdźców, to właśnie ten moment roku okazywał się dla mieszkańców boleśnie doświadczanej Polski źródłem nadziei i choćby chwilowego oderwania się od trosk codzienności.

Wypadek czy zamach?

9 grudnia 1945 r., w okolicy Heidelbergu, doszło do kolizji drogowej, w trakcie której dotkliwe obrażenia odniósł gen. George Patton, jeden z najbardziej śmiałych dowódców alianckich II wojny światowej.

O wojskowej motoryzacji w II RP i nie tylko coraz częściej i coraz śmielej

Problematyka potencjału II Rzeczypospolitej w zakresie rozwoju technologicznego to już nie tyle postulat badawczy, co łatwo dostrzegalny trend we współczesnym dyskursie historycznym. Do tego zarówno w dyskusjach akademickich, jak i wśród popularyzatorów dziejów XX w.

Plan Kwiatkowskiego

2 grudnia 1938 r., w trakcie posiedzenia Sejmu, ówczesny minister skarbu Eugeniusz Kwiatkowski przedłożył projekt całościowego planu rozwoju gospodarczego II Rzeczypospolitej. Okres jego realizacji przewidywał na 15 lat.Plan realizowany miał być stopniowo, w pięciu, następujących po sobie fazach.

Rudolf Höss

25 listopada 1901 r. w Baden-Baden urodził się Rudolf Franz Ferdinand Höss - SS-Obersturmbannführer, komendant niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau w latach 1940–1943, członek NSDAP i SS. Zbrodniarz wojenny.Swoją drogę związaną z armią rozpoczął mając 16 lat, gdzie wbrew woli ojca jako ochotnik wstąpił do wojska.

Słowacki sojusznik Hitlera

21 listopada 1939 r. przedstawiciele dyplomacji niemieckiej i słowackiej podpisali umowę na mocy której III Rzesza przekazywała Republice Słowackiej obszar Rzeczpospolitej o powierzchni 770 km². Ze strony Berlina była to forma wdzięczności za udział armii słowackiej w inwazji na Polskę we wrześniu 1939 r.

„Zabijaka i misjonarz”

Dla jednych nielojalny awanturnik, czy wręcz ludobójca, dla innych błyskotliwy zdobywca, a nawet ewangelizator. Tak dalece zróżnicowane opinie świadczą dobitnie o nietuzinkowości Hernana Cortesa, postaci, która pomimo niemal pięciu wieków od swego zgonu, nie przestaje wzbudzać emocji - nawet u osób jedynie pobieżnie zaznajomionych z jego barwnymi perypetiami.

Pakt Trzech czy Czterech?

Zainicjowana paktem Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939 r.) współpraca pomiędzy Związkiem Sowieckim i III Rzeszą okazała się katastrofą dla polskiej państwowości. W starciu z faktycznym sojuszem obu agresywnych mocarstw II Rzeczpospolita nie miała szans obronić swojej z trudem odzyskanej w 1918 r. niepodległości.

Spalenie stołecznego Archiwum Miejskiego

Kolejne tygodnie po stłumieniu Powstania Warszawskiego (2 października 1944 r.) Niemcy poświęcili na kompleksowe wyburzanie polskiej stolicy, grabieży majątku jej mieszkańców oraz destrukcji ocalałych z dotychczasowej pożogi dóbr kultury. Taki los spotkał znaczną część zbiorów Biblioteki Narodowej 25 października 1944 r., kiedy to wzniecony przez Niemców pożar pochłonął m.in.

Jan Kowalewski: Kryptolog, który (czasem) się mylił

Stanisław Maczek, Władysław Anders, Tadeusz Komorowski czy Adam Epler to tylko niektórzy spośród licznego grona przedstawicieli Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, którym nie dane było powrócić do kraju po zakończeniu II wojny światowej. Było już bowiem wówczas jasne, że zainstalowany przez Sowietów reżim komunistyczny podda ich prześladowaniom.

Kości i nieśmiertelniki z Wojanowa czy to zaginiony porucznik Kretschmer?

Czy znalezione kilka dni temu w Wojanowie, szczątki żołnierza Luftwaffe to pozostałości po zaginionym 85 lat temu poruczniku Luftwaffe, służącym na lotnisku w Pruszczu Gdańskim?
Dawny okop, w którym kilka dni temu detektoryści ze Stowarzyszenia Historyczno-Poszukiwawczego „Faktoria” i stowarzyszenia „UR”, namierzyli pozostałości żo

„Ostatni żołnierz polski kampanii 1939 roku”

Szlak bojowy Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” to epopeja godna opisu na miarę antycznej „Anabazy”. Tym mocniej cieszy, że podkomendni generała Franciszka Kleeberga takiego upamiętnienia się doczekali. Do tego, podobnie jak bohaterowie przywołanego pamiętnika, powstałego za sprawą bezpośredniego uczestnika wydarzeń. Mowa o pułkowniku Adamie Eplerze, organizatorze i dowódcy 60.

Akcja Dożynki

3 listopada 1943 r. niemieccy kaci rozpoczęli dwudniową akcję Erntefest (z niem. operacja „Dożynki”) czyli masowy mord ludności na terenie dystryktu lubelskiego w GG.

"Wybory" na Kresach

22 października 1939 r., na obszarach II Rzeczypospolitej, najechanych i zagarniętych przez Sowietów we wrześniu 1939 r., władze okupacyjne przeprowadziły „wybory” do tzw. zgromadzeń ludowych (jak w propagandzie komunistycznej określano te tereny) Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy.

Zaginieni bez wieści…

Przymusowa branka do wojska dotyczyła nie tylko obszarów włączonych w 1939 r. do III Rzeszy. Również wielu naszych rodaków z terenów zagrabionych po 17 września wspomnianego roku przez ZSRS zmuszonych było przywdziać sowieckie mundury… Znaczna ich część nigdy już do swoich domów nie powróciła…

Blitzkrieg po asyryjsku

W sztuce wojennej nie mieli ponoć sobie równych. Stąd przez 250 lat rozległe przestrzenie Bliskiego Wschodu stały się terenem ich ekspansji za sprawą której udało im się wytworzyć pierwsze w dziejach imperium. Sprawnie funkcjonująca administracja w podbitych prowincjach oraz zawsze gotowa do interwencji zawodowa armia zapewniała im przewagę nad każdym z potencjalnych przeciwników.

Krwawy chrzest bojowy berlingowców

Osoby sięgające pamięcią okresu PRL i początków III RP zapewne pamiętają, że Dzień Wojska Polskiego zwykło się wówczas obchodzić nie tak jak obecnie – tj. 15 sierpnia – a 12 października. Co więcej dzień ten był fetowany z porównywalną wystawnością, co 1 maja i 22 lipca. Nieprzypadkowo, bo właśnie 12 października 1943 r.

Bój pod Husynnem

Sowiecka nawała z 17 września 1939 r. nieprzypadkowo zwykła być określana mianem ciosu w plecy zadanego zmagającej się z niemiecką agresją Rzeczypospolitej. Mimo dotkliwych strat regularne oddziały Wojska Polskiego wciąż bowiem stawiały Niemcom zacięty opór, posiłkując się uzupełnieniami z wschodnich województw kraju.

Sowiecki cios w plecy

Około godziny 4 rano 17 września 1939 r. jednostki dwóch sowieckich frontów, Frontu Białoruskiego i Frontu Ukraińskiego, w wielu miejscach przekroczyły wschodnią granicę Polski. Faktyczną agresję skierowaną przeciwko zmagającej się od 1 września 1939 r.

Ostatni bastion obrońców Wizny

Zbrojna konfrontacja do której doszło w dniach 7-10 września 1939 r. w rejonie Wizny nie przestaje wzbudzać emocji. Z jednej bowiem strony jest to wdzięczny temat dla tzw. pogromców mitów. Z drugiej zaś fakt, że względnie niewielkie zgrupowanie obrońców zdołało tak długo powstrzymywać natarcie przeważających sił Wehrmachtu, ogniskuje uwagę pasjonatów wojskowości.

Kresy Wschodnie w potrzasku Stalina

9 września 1944 r. przedstawiciele Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (organu moderowanych z Moskwy komunistów, nie posiadającego poparcia w polskim społeczeństwie) zawarli w Lublinie tzw. układy republikańskie z władzami republik sowieckich Białorusi i Ukrainy, a niebawem (22 września) także Litwy.

A więc wojna!

Niemiecki najazd na Polskę był nieuchronną konsekwencją postawy niemieckich środowisk przywódczych bez względu na programy ich ugrupowań. Przez cały okres funkcjonowania Republiki Weimarskiej (1918-1933) jej prominenci – m.in. Gustav Stresemann – w nieformalnych rozmowach konsekwentnie deklarowali, że sam fakt istnienia państwa polskiego jest dla nich nie do zniesienia.

ORP Admirał Sierpinek: od króla Zygmunta Augusta, przez po wojnę ’39, aż po ciąg dalszy, który… nastąpi!

Międzywojenna Marynarka Wojenna stanowiła przedmiot dumy polskiego społeczeństwa. Niewielka, acz konsekwentnie rozbudowywana, stanowiła zabezpieczenie bałtyckiego „okna na świat” i była świadectwem modernizacyjnych ambicji II Rzeczypospolitej. Niebagatelną rolę w międzywojennej Marynarce Wojennej odgrywała Flotylla Rzeczna, znana jako Flotylla Pińska.   

Zmowa totalitarystów

Kiedy 23 sierpnia 1939 r. agencje informacyjne przekazały wieść o zawarciu paktu o nieagresji pomiędzy III Rzeszą, a Związkiem Sowieckim światowa opinia publiczna nie kryła zdumienia. Współpraca pomiędzy konkurencyjnymi z sobą totalitaryzmami zdawała się bowiem czystą abstrakcją.

Franciszek Brodniewicz: Legenda przedwojennego kina

Nie miał głosu Eugeniusza Bodo, aczkolwiek miał prezencje ścinającą z nóg niewiasty dwudziestolecia międzywojennego. Nie dość na tym szarmancją przebijał ponoć nawet Witolda Zacharewicza (odtwórcę roli króla Zygmunta Augusta w pierwszej polskiej produkcji filmowej wyemitowanej w eksperymentalnej stacji telewizyjnej).

Ludobójstwo na Bagnach Prypeckich

Trzynastego sierpnia 1941 r. dobiegła końca pierwsza akcji pacyfikacyjnej obszarów Bagien Prypeckich (pogranicze przedwojennych województw poleskiego i wołyńskiego), które w efekcie operacji „Barbarossa” znalazły się pod niemiecką okupacją. Zatwierdzona osobistym rozkazem Reichsfürhrera-SS Heinricha Himmlera akcja rozpoczęła się 30 lipca wspomnianego roku.

Kiedy ryby dwudyszne wyszły na ląd czyli wielki sukces polskich naukowców

Kiedy Polska zajęta była kolejną generyczną aferką polityczną, Światową nauką wstrząsnęła wieść, że nasi naukowcy, w stylu nadającym się idealnie na dobry film, odkryli najstarsze ślady kręgowców na lądzie. Przełomowego znaleziska dokonano w Górach Świętokrzyskich. Jego początkiem było zaś odkrycie, poczynione w pewnym znanym pałacu.

Odbudowali najpopularniejszy samolot szkolny II RP

W Krakowie odbudowano RWD 8. czyli najliczniej budowany szkolny samolot II RP. Takich maszyn używał przed wojną także Aeroklub Gdański.
 
W połowie lat trzydziestych flota stacjonującego na lotnisku w Rumii Aeroklubu Gdańskiego liczyła aż 14 maszyn, wśród nich: RWD-5, RWD-13, Hanriot-28 i właśnie RWD-8. W 1937 roku A.G.

Targi Północne w Wilnie

Inicjatywy takie jak Targi Wołyńskie w Łucku i Równem oraz Targi Wschodnie we Lwowie zmierzały do ekonomicznego pobudzenia wschodnich województw II Rzeczypospolitej. Nieprzypadkowo, bo obszary te dotkliwie odczuły skutki I wojny światowej, zmagań z galicyjskimi Ukraińcami i bolszewikami.

Plażing po gdyńsku

 Port w Gdyni, to obok powiązanej z tym przedsięwzięciem magistrali węglowej z Górnego Śląska oraz niezrealizowanego w pełni Centralnego Okręgu Przemysłowego, okazał się jedną z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych międzywojennej Polski.

Pierwszy dzień Powstania

Pierwszego sierpnia 1944 r., o godzinie 17 (tzw. godzinie „W”), w Warszawie rozpoczęło się Powstanie Warszawskie, zryw struktur konspiracyjnych (w tym przede wszystkim Armii Krajowej), zmierzający do wypędzenia Niemców z polskiej stolicy.

PKWN aprobuje linie Curzona

27 lipca 1944 r. w Moskwie podpisano porozumienie pomiędzy przedstawicielami Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN), a sowieckiego rządu o przyszłej wspólnej granicy państwowej. PKWN (faktyczne grono figurantów „namaszczonych” przez Józefa Stalina do pełnienia roli marionetkowego rządu „polskiego”) reprezentował jego przewodniczący, Edward Osóbka-Morawski.

Strony